Büyükcami'de risk, eşyanın ve insanın sürekli el değiştirdiği bir ticaret dokusundan doğuyor: döşemeci ve eşyacılara gelen mobilya, iş hanlarında gece kalınan odalar ve çarşının arasında kalan eski konutlar. Uygulamayı çarşı kapandıktan sonraya ya da pazar gününe koyuyor, atölye stoklarını ve yaşanan katı ayrı ayrı ele alıyoruz. Kontrol ziyareti genellikle 10–14 gün sonradır.
Bu sayfada
Büyükcami'de tahtakurusu hangi kapıdan giriyor?
Büyükcami'de tahtakurusunun en sık giriş yolu, çarşıya alım satım ya da tamir için getirilen kumaş kaplı eşyadır. Mahalle, Yıldırım Bayezid döneminden kalan Büyük Cami'nin çevresinde gelişmiş, Bolu'nun alışverişinin yüzyıllardır yapıldığı kesimdir. Burada bir kanepe kentin bir ucundan döşemeciye gelir, birkaç gün atölyede bekler ve başka bir eve gider. Böceğin taşınması için bundan daha uygun bir yol pek yoktur.
İkinci kaynak insan hareketidir. Çarşıya gelen köylüler, il dışından iş için gelenler, iş hanlarındaki bürolarda gece geç saate kadar çalışıp zaman zaman orada kalan esnaf ve bekâr çalışanlar aynı merdivenleri kullanır. Tahtakurusu bir yerde uzun süre oturulan ya da uyunan bir köşe bulduğunda oraya yerleşir; burada o köşe çoğu zaman arka odadaki bir divan ya da bürodaki eski bir koltuktur.
Üçüncüsü, dükkânların arasında sıkışmış eski konutlardır. Çarşının içinde ve kenarında hâlâ aile oturan daireler, kiraya verilen tek odalar ve yıllardır el değmemiş üst katlar vardır. Bu yerlerde sorun yavaş büyür, çünkü yaşayan kişi az ve ısırıklar çoğu zaman başka bir nedene bağlanır.
Döşemeci, eşyacı ve tamirci için: stok mu, yaşam alanı mı?
Atölye ve eşya dükkânlarında ilk iş, böceğin sadece gelen bir parçada mı yoksa işyerinin kendisinde mi olduğunu ayırmaktır. Tek bir koltukta bulunan böcek, o parçayı ayırıp ele almakla çözülebilir. Atölyenin ahşap tezgâhına, sünger ve kumaş rulolarına, duvar dibindeki boşluklara geçmişse iş büyür ve bütün alanın plana girmesi gerekir.
Keşifte tezgâh altlarına, kumaş rulolarının dizildiği raflara, zımba ve dikiş makinesinin çevresine, bekleyen mobilyaların alt kısımlarına bakıyoruz. Müşteriye gidecek parçalarda iz varsa teslimden önce bunu konuşmak gerekir; aksi hâlde sorun sizin işyerinizden bir eve taşınır ve oradan geri döner. Bu konuda size açık bir yol haritası çiziyoruz: hangi parça ayrılacak, hangisi uygulamaya girecek, ne zaman teslim edilebilir.
İş hanındaki odada gece kalanlar
İş hanlarında gece kalınan bir oda, tahtakurusu için evden bile daha elverişli olabilir; çünkü orada uyuyan kişi çoğu zaman sabah erkenden çıkar ve lekeleri, kabukları fark edecek zamanı bulamaz. Divan ya da açılır koltuk yıllarca aynı yerde durur, battaniye seyrek yıkanır, oda gündüz büro olarak kullanıldığı için kimse orayı yatak odası gibi kontrol etmez.
Böyle bir odada keşfe başlarken önce uyunan yeri, sonra masanın ve dosya dolabının çevresini inceliyoruz. Tahtakurusu karton kutuların katlantılarında, eski klasörlerin sırtında ve duvara asılı panoların arkasında da saklanabilir. Odayı kullanan kişinin aynı zamanda bir evi varsa orayı da sormamız gerekir; böcek iki yer arasında çanta ve giysiyle taşınıyor olabilir. Bu bağlantıyı kurmadan yapılan uygulama, birkaç hafta sonra aynı şikâyetle karşılaşmanıza yol açar.
Yöntem: ruhsatlı ürün, ısıl işlem ya da ikisi
Büyükcami'de yöntemi çoğu zaman alanın ticari mi yoksa konut mu olduğu belirliyor. İş hanlarındaki odalarda, bürolarda ve sınırlı yayılım gösteren konutlarda Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünle saklanma noktalarına hedefli uygulama yapıyoruz. Bu yöntem eşyanın yerinde kalmasına izin verir ve işyerinin kısa bir aradan sonra yeniden açılmasına olanak tanır; açılış saatini ürün etiketinin belirttiği süreye göre size bildiriyoruz.
Isıl işlem, sünger ve dolgu malzemesi yoğun eşyalarda, kitap ve evrakın bol olduğu bürolarda ya da kimyasalın sınırlı tutulmak istendiği yerlerde öne çıkar. Ancak çarşıdaki her malzeme ısıya uygun değildir; bazı yapıştırıcılar, plastik aksamlar ya da satılık hassas ürünler önceden ayrılmalıdır. Hangi eşyanın ısıya girebileceğini keşifte tek tek konuşuyoruz. Yöntemin genel işleyişini tahtakurusunda ısıl işlem nasıl yapılır sayfasında anlattık.
Bir işyerinin üstünde ya da yanında yaşanan bir daire de etkilenmişse iki yöntemi birlikte kullanıyoruz: yaşam alanında hedefli ürün, yoğun dolgulu eşyada ısı. Böylece hem işin hem evin düzeni en kısa sürede yerine oturur.
Çarşı saatlerine göre randevu
Çarşıda uygulamayı müşterinin olmadığı saate yerleştirmek gerekir; biz de bu nedenle akşam kapanıştan sonra ya da pazar günü çalışmayı öneriyoruz. Gündüz saatlerinde mahallenin dar sokaklarında araç bırakmak ve ekipman taşımak zordur, yaya trafiği yoğundur. Kapanış sonrası hem ulaşım rahatlar hem de uygulama sırasında kimse işyerine girmek zorunda kalmaz.
İş hanlarında ortak merdiven ve koridor kullanıldığı için hanın yönetimine ya da komşu işyerlerine haber verilmesi önemlidir. Bitişik bir büroda da aynı belirtiler varsa iki işyerini aynı akşama almak, böceğin bir taraftan diğerine kaçmasını engeller. Konutlarda ise gün seçimini sizin iş düzeninize göre yapıyoruz; çarşıda dükkânı olan ve üst katta oturan aileler için genelde tek seferde ikisini birlikte planlıyoruz.
Büyükcami'ye özel hazırlık listesi
- İşyeri: Satış ürünlerini ve gıdayı kapalı dolaplara ya da uygulama alanının dışına alın; kasa, tezgâh altı ve arka odadaki dinlenme köşesini boşaltın.
- Atölye: Müşteriye ait bekleyen eşyaların listesini çıkarın; şüpheli olanları diğerlerinden ayrı bir köşede toplayın, dışarı göndermeyin.
- İş hanındaki oda: Divan, şilte ve battaniyeyi kapalı torbaya koyun; yıkanabilen tekstili yüksek ısıda yıkatın.
- Çarşı içindeki konut: Yatakları duvardan biraz çekin, süpürgelik ve pencere pervazlarına ulaşılabilmesini sağlayın.
- Herkes için: Uygulama öncesinde kendi başınıza sprey sıkmayın; böcek dağılır ve tespit zorlaşır.
Fiyatı ne belirliyor?
Büyükcami'de fiyatı belirleyen başlıca etken, alanın büyüklüğünden çok içindeki eşyanın türü ve yoğunluğudur. Boş bir büro odası ile kumaş ve sünger stoklarıyla dolu bir döşemeci atölyesi aynı metrekarede çok farklı iş çıkarır. Isıl işlemde eşyanın ayrılması ve ekipmanın dar sokaktan taşınması süreyi uzatır; mesai dışı saatte çalışılması da planlamayı etkiler. Tek odalı bir konut ise çoğu zaman en kısa iştir. Fotoğraflarla ön görüşme yaptıktan sonra yaklaşık bir aralık, keşiften sonra kesin teklif veriyoruz.
İkinci ziyaret ve sonrası
Tahtakurusu yumurtaları ilk uygulamadan sonra açılabildiği için ikinci ziyareti baştan takvime yazıyoruz; bu genellikle 10–14 gün sonradır. Bu ziyarette ilk uygulamada işaretlediğimiz noktalara yeniden bakıyor, gerekiyorsa ek uygulama yapıyoruz. Atölyelerde bu süre içinde yeni gelen eşyayı ayrı tutmanızı, ısırık ya da leke görürseniz fotoğraflamanızı istiyoruz. İzlerin neye benzediğini tahtakurusu nasıl anlaşılır rehberinde ayrıntılı gösterdik.
Çarşının hemen yanındaki eski konut sokaklarında durum farklıdır; oradaki uygulamaları Tabaklar'da tahtakurusu ilaçlaması sayfasında anlattık. Kentin geri kalanındaki öğrenci daireleri ve kiralık konutlar için Bolu Merkez genelinde tahtakurusu sayfamıza, mahallenin diğer haşere sorunları için Büyükcami ilaçlama sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Döşemeciyim, müşterinin getirdiği koltukta tahtakurusu gördüm. Ne yapmalıyım?
Koltuğu hemen diğer eşyalardan ayırın ve üzerinde çalışmayı durdurun. Parçayı mümkünse kapalı bir örtüyle sarın, tezgâha ya da kumaş rafına yaklaştırmayın. Fotoğrafını bize gönderin; böceğin yalnızca o parçada mı kaldığını, atölyeye geçip geçmediğini keşifte kontrol ediyoruz. Müşterinize de evindeki kaynağı kontrol ettirmesini önermeniz, sorunun size geri dönmesini önler. Atölyede iz bulunursa uygulamayı akşam ya da pazar gününe koyuyor, bekleyen işlerinizi en az aksatacak sırayı birlikte kuruyoruz.
İş hanındaki büromuzda uygulama yapılırsa ertesi gün açabilir miyiz?
Çoğu durumda evet, ancak kesin süreyi kullanılan ürünün etiketi belirler. Hedefli uygulamada büroyu genellikle havalandırmadan sonra kullanabilirsiniz; süreyi uygulama günü size yazılı olarak bildiriyoruz. Uygulamayı akşam ya da hafta sonuna koyduğumuz için mesainiz çoğu zaman etkilenmez. Isıl işlemde ise işlem bitip alan soğuduktan sonra geri dönebilirsiniz. Evrak ve elektronik cihazlar için hangi önlemin alınacağını keşifte konuşuyoruz.
Çarşıda araç park etmek zor, ekipmanla nasıl geliyorsunuz?
Bu nedenle Büyükcami'deki işleri çoğunlukla çarşı kapandıktan sonraya ya da pazar gününe koyuyoruz. O saatlerde sokaklar rahatlar ve ekipmanı kapıya yakın bir noktadan taşıyabiliriz. Randevu öncesinde binanızın girişini, kat sayısını ve asansör olup olmadığını sormamızın nedeni de budur. Isıl işlem gibi ekipmanı ağır işlerde bu bilgiyi önceden almak günü kolaylaştırır. Konut randevularında ise gün içinde de gelebiliyoruz; saati sizin düzeninize göre belirliyoruz.
Çarşının içinde, dükkânların arasında eski bir dairede oturuyorum. Komşu işyerinden geçmiş olabilir mi?
Mümkündür, ama tek başına komşu işyerini kaynak saymak doğru olmaz. Tahtakurusu ortak duvar boşluklarından geçebildiği gibi bir eşya ya da misafirle de gelebilir. Keşifte önce sizin dairenizdeki yayılımı belirliyor, ortak duvara bakan noktaları ayrıca kontrol ediyoruz. Komşu işyerinde de belirti varsa aynı dönemde uygulama yapılmasını öneriyoruz. Bunu konuşmak zor gelirse durumu açıklayan hazırlık notumuzu komşunuzla paylaşabilirsiniz.
Satış için bekleyen ikinci el eşyalarımızı ilaçlatabilir miyiz?
Evet, ama her eşyaya aynı yöntem uygun değildir. Ahşap ve metal aksamlı parçalarda hedefli uygulama, dolgulu ve kumaş kaplı parçalarda ısıl işlem çoğu zaman daha uygundur. Isıya dayanıksız malzemeleri keşifte ayırıyoruz. Yeni gelen eşyayı satış alanına almadan önce kontrol etmeniz, sorunun tekrar etmemesi için en etkili alışkanlıktır. Dikiş yerlerine, alt astara ve vida deliklerine bakmak birkaç dakikanızı alır ama büyük bir işin önüne geçer.