Köprühisar'da en sık kış erzakına yönelen fareyle karşılaşıyoruz; kurutmalık, bulgur, un ve tohumun saklandığı eski ev ve ambar bunun merkezi. Eski evden yeniye taşınan yatak ve eşyayla tahtakurusu, hayvan barınaklarına yakın odalarda pire, eski giderli mutfaklarda hamam böceği görülüyor. Keşifte avludaki iki evi ve depoları birlikte ele alıyoruz.
Bu sayfada
Bir avlu, iki ev
Köprühisar'da haşere planı yaparken ilk sorduğumuz şey avluda kaç yapı olduğudur. Osmanlı'nın kuruluş dönemi anlatılarında adı geçen bu eski yerleşim, bugün Yenişehir ovasında tarımla geçinen kırsal bir mahalle. Burada sık rastladığımız düzen şöyle: avlunun bir yanında yıllar önce yapılmış eski ev, öteki yanında betonarme yeni ev. Eski ev çoğu zaman artık kiler, erzak deposu, kış hazırlığının yapıldığı mutfak ya da yazın serinlemek için kullanılan oda hâline gelmiştir.
Haşere açısından bu, bir evin yanında ikinci, daha az kullanılan bir ev taşımak demek. Yeni ev düzenli ve sık temizlenirken eski ev dolu, loş ve haftalarca açılmayan köşelerle doludur. Fare de, pire de, tahtakurusu da önce bu sessiz yapıya yerleşir, sonra fırsat buldukça yeni eve geçer. Bu yüzden Köprühisar'da keşfi her zaman iki evi ve aradaki depoları birlikte gezerek yapıyoruz.
Fare: kış erzakı neredeyse fare de orada
Köprühisar'da en sık çağrıldığımız konu faredir. Yaz sonunda hazırlanan kurutmalık biber ve sebzeler, bulgur, un, tarhana ve gelecek yılın tohumu çoğunlukla eski evde ya da ambarda saklanır. Bez torbalar ve açık sepetler kemirgen için kolay bir sofradır; hasattan sonra tarlada yiyecek azaldığında da fareler avlulara yönelir.
Erzakı ağzı sıkı kapanan kaplara almak, çuvalları zeminden ve duvardan ayırmak ve eski evin kapı altı boşluklarını kapatmak ilk adımlardır. Biz giriş yollarını bulup kilitli yem istasyonlarını yalnızca kemirgenin ulaşabileceği yerlere yerleştiriyor, takip ziyaretlerinde tüketime bakarak planı güncelliyoruz. Ayrıntılı yaklaşımımızı sıçan ve fare kontrolü sayfamızda anlattık.
Tahtakurusu: eski evden yeni eve taşınan yatak
Köprühisar'da tahtakurusu genellikle eski evde başlıyor. Misafir için ayrılan karyola, yıllardır kullanılan sedir minderi ya da sandıkta bekleyen yorgan, bir gün yeni eve taşındığında böcek de onunla birlikte gider. Ters yön de mümkündür: Bursa'dan ya da İnegöl'den gelen bir misafirin bavulu eski evdeki odada açılır, böcek orada çoğalır. Hangi evin kaynak olduğunu bulmak için keşifte iki evdeki izleri ayrı ayrı değerlendiriyoruz. Yöntem ve hazırlık ayrıntıları Köprühisar'da tahtakurusu ilaçlama sayfasında.
Pire: samanlık, ahır ve bekçi köpeği
Hayvan beslenen hanelerde pire en çok samanlıkta, ahır girişinde ve köpeğin yattığı köşede ortaya çıkar. Ahırla aynı duvarı paylaşan eski ev odaları ve avluda dolaşan kediler, pireyi eve taşımanın kısa yoludur. Evcil ve çiftlik hayvanlarının veteriner tedavisi ile ev içi uygulamayı aynı döneme denk getirdiğimizde sonuç çok daha kalıcı olur.
Hamam böceği: eski evin gideri
Hamam böceği Köprühisar'da yaygın bir sorun değil; görüldüğünde de genellikle eski evin kış mutfağında, salça kaynatılan ocak çevresinde ve eski gider hatlarında yoğunlaşıyor. Gider ağızlarını kapatmak, ocak çevresinde yağ ve şeker artığı bırakmamak çoğu evde yeterli oluyor; gerektiğinde jel yemle hedefli hamam böceği uygulaması yapıyoruz.
Yıl içinde hangi dönemde ne bekleyelim?
Köprühisar'da şikâyetlerin zamanlaması tarım takvimine bağlı. Hasat biter ve tarlalar boşalırken fareler avlulara ve ambarlara yönelir; bu, istasyonları kurmak için en doğru zamandır. Kış hazırlığının yapıldığı haftalarda eski evin mutfağı ve kileri yoğun kullanıldığından hamam böceği ve fare izleri daha kolay fark edilir. Sıcak aylarda ise samanlık ve ahır çevresinde pire artar, yazın kalabalıklaşan misafir trafiği de tahtakurusu riskini yükseltir.
Kış hazırlığı yaparken dikkat edilecekler
- Kurutmalıkları tamamen kuruduktan sonra kapalı kavanoz ya da kutulara alın; bez torbada asılı bırakmayın.
- Tohumluk ve un çuvallarını palet üzerinde, duvardan bir karış uzakta tutun.
- Eski evde kullanılmayan yatak ve minderleri yılda bir kez havalandırıp kontrol edin.
- Eski evden yeni eve bir eşya taşımadan önce dikiş ve birleşim yerlerine fenerle bakın.
- Samanlığı ve köpek yatağını sonbaharda temizleyin; veteriner takvimini aksatmayın.
Nasıl çalışıyoruz?
Her işe yerinde keşifle başlıyor, avludaki her yapının ne için kullanıldığını öğrenip sorunun kaynağını buluyoruz. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerle, etiket talimatına uyarak çalışıyor; erzak, hayvan ve çocuk bulunan alanlarda ek önlemleri önceden konuşuyoruz. Köprühisar'a randevuyu ilçedeki diğer kırsal işlerle aynı güzergâha koyarak veriyoruz. Yenişehir'in genel tablosunu Yenişehir ilaçlama sayfamızda bulabilirsiniz.
Kilerde kemirilmiş bir torba ya da yatakta şüpheli bir iz gördüyseniz arayın veya WhatsApp'tan fotoğrafla yazın; Köprühisar'daki keşfinizi en yakın uygun güne planlayalım.
Sık sorulan sorular
Erzakın bulunduğu kilerde ilaç kullanmak güvenli mi?
Gıdanın bulunduğu yerde açıkta ürün kullanmıyoruz. Fare için kilitli yem istasyonlarını gıdaya temas etmeyecek noktalara koyuyor, erzakı uygulama öncesinde kapalı kaplara almanızı istiyoruz. Hamam böceği gibi böcekler için de gıda alanlarına uygun jel yem ve hedefli yöntemleri tercih ediyoruz. Uygulamadan sonra raf ve tezgâhların nasıl temizleneceğini ayrıca anlatıyoruz. Kemirilmiş ya da dışkı bulaşmış erzakın ise atılmasını öneriyoruz.
Eski evi kullanmıyoruz, yine de ilaçlamak gerekir mi?
Kullanılmayan eski ev çoğu zaman sorunun kaynağıdır; bu yüzden en azından kontrol edilmesi gerekir. Fare orada yuva kurup yeni eve geçebilir, tahtakurusu sandıktaki yorganlarda aylarca bekleyebilir. Keşifte eski evde iz yoksa yalnızca giriş noktalarını kapatmanızı öneriyoruz; iz varsa planı iki evi birlikte kapsayacak şekilde yapıyoruz. Gereksiz uygulama önermiyor, gördüğümüzü size yerinde gösteriyoruz.
Ahırdaki hayvanlar için ayrı bir uygulama mı gerekir?
Evet, hayvan barınakları için ayrı planlama yapıyoruz. Ahır ve samanlıkta yalnızca bu alanlarda kullanılmasına izin verilen ruhsatlı ürünleri, etiket koşullarına uyarak kullanıyoruz. Hayvanların uygulama sırasında nerede tutulacağını, yemlik ve suluklarda nelere dikkat edileceğini önceden konuşuyoruz. Pire söz konusuysa hayvanların veteriner tedavisinin aynı döneme denk gelmesi gerekir. Süt ve yumurta veren hayvanlar için bekleme sürelerini ayrıca bildiriyoruz.