Çarşı'da en sık hamam böceği ve fareyle karşılaşıyoruz: ilki lokanta, fırın ve gıda dükkânlarının ortak gider hatlarında, ikincisi depo katlarında ve mal kolilerinin arasında yerleşiyor. Dükkân üstü odalarda tahtakurusu da görülüyor. Uygulamayı kapanıştan sonraya koyuyor, bitişik işletmeleri ve üst katı tek plan içinde düşünüyoruz.
Bu sayfada
Çarşı'da haşere neden tek işletmede kalmaz?
Çarşı Mahallesi'nde binalar birbirine bitişik, işletmeler iç içe olduğu için haşere tek bir dükkânda kalmaz; ortak duvar, ortak gider hattı ve ortak bodrum üzerinden komşuya geçer. Adapazarı'nın ticaret kalbi sayılan bu bölgede zemin katta lokanta, yanında kumaşçı, üstünde terzi atölyesi, en üstte kiralık oda bulunan binalar sıradandır. Gün boyu gelen mal, açılan koli ve dökülen yiyecek kırıntısı, gece sessizleşen çarşıyı böcek ve kemirgen için rahat bir alana çevirir.
Bu yüzden bir işletmeye yapılan uygulamanın kalıcı olması, çevresinin de hesaba katılmasına bağlıdır. Keşifte yalnızca sizin dükkânınıza değil, böceğin ya da farenin hangi yönden geldiğine bakıyoruz.
Lokanta, fırın ve gıda dükkânlarında hamam böceği
Çarşı'daki yeme içme işletmelerinde en sık karşılaştığımız sorun Alman hamam böceğidir. Ocak arkasındaki yağlı boşluklar, bulaşık alanının nemi, buzdolabı motorunun sıcaklığı ve tezgâh altındaki çatlaklar ona hem saklanma hem beslenme imkânı verir. Gündüz görünmez, ışık söndükten sonra ortaya çıkar. Görünür hale geldiğinde koloni çoğu zaman büyümüştür.
İşletmelerde jel yem ve hedefli uygulamayla koloninin saklandığı noktalara ulaşıyor, işi servis saatlerinin dışına koyuyoruz. Ayrıntılı yöntem Alman hamam böceğiyle mücadele sayfamızda.
- Gelen tedarik kolisini mutfakta değil, giriş noktasında boşaltın ve kartonu hemen çıkarın.
- Kapanıştan sonra gider ağızlarını kapatın, tezgâh altında su birikintisi bırakmayın.
- Bitişik işletmede de böcek görülüyorsa uygulamayı aynı haftaya almayı konuşun.
Depo katları ve fare
Çarşı'da fare sorunu çoğunlukla depo katlarında ve mal yığınlarının arasında başlar. Un, bakliyat, kuruyemiş, yem ya da ambalajlı gıda saklanan depolar, dar ve sessiz alanlarıyla kemirgene uygun bir yaşam alanı sunar. Kanalizasyon hatlarına yakın eski binalarda da fare, gider ve tesisat geçişlerinden içeri girebilir.
Burada önce giriş noktalarını, dışkı ve kemirme izlerini belirliyor, ardından kilitli yem istasyonları ve gerekirse mekanik tuzaklarla takip ediyoruz. Malın zarar görmemesi için istasyonları ürünle temas etmeyecek yerlere yerleştiriyoruz. Ayrıntılar fare ilaçlama ve kemirgen kontrolü sayfamızda.
Depoda fare olup olmadığını anlamanın en kolay yolu, sabah ilk açılışta zemini ve rafların alt kısmını kontrol etmektir. Pirinç tanesi büyüklüğünde koyu dışkı, kemirilmiş ambalaj köşeleri ve duvar diplerinde yağlı sürtünme izleri, kemirgenin düzenli olarak kullandığı yolları gösterir. Bunları fotoğraflayıp göndermeniz, keşfe hangi istasyonlarla geleceğimizi belirlememize yardım eder.
Dükkân üstü odalar ve tahtakurusu
Çarşı binalarının üst katlarında bulunan kiralık odalar ve esnafın dinlenme köşeleri, tahtakurusunun mahalledeki başlıca adresidir. Kiracı değişimi sık, eşya çoğu zaman eskidir. Belirtiler sabah kollarda ve boyunda sıralı kızarıklık ya da çekyat dikişinde siyah lekeler şeklinde fark edilir. Kapanış saatine göre plan, dükkân ile üst katın birlikte ele alınması ve yöntem seçimi için Çarşı'daki tahtakurusu uygulamamız sayfasına bakabilirsiniz.
Pire ne zaman gündeme gelir?
Çarşı'da pire, öteki haşerelere göre daha seyrek karşımıza çıkar. Genellikle uzun süre kapalı kalan bir dükkân ya da depo yeniden açıldığında, ya da iş yerinde barınan kediler varsa görülür. Boş kalan alanda yumurtadan çıkan pireler ilk gelen insana yönelir; ayak bileklerinde ısırık bu yüzden ilk işarettir.
Esnaf için pratik öneriler
- Haşere fark ettiğinizde işletmenizin günlük düzenini ve kapanış saatini bize yazın; programı ona göre kuralım.
- Depoda zeminle temas eden mal yığını bırakmayın; paletle yükseltmek hem kontrolü hem temizliği kolaylaştırır.
- Çöpü kapanışta dükkânın içinde bırakmayın, kapaklı kapta dışarı çıkarın.
- Bodrum ya da depo katındaki duvar ve tesisat boşluklarını kapattırın.
İl merkezinin geneline ait haşere tablosu için Adapazarı ilaçlama hizmetleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kapanış sonrası çalışma düzenimiz
Çarşı'daki işletmelerde uygulamayı genellikle kapanıştan sonra yapıyor ve havalandırma süresini açılıştan önce tamamlamayı hedefliyoruz. Gün içinde araçla yanaşmanın zor olduğu sokaklarda ekipmanı akşam saatlerinde taşımak hem bizim hem sizin için daha rahattır. Keşifte işletmenin hangi bölümünün öncelikli olduğunu, gıda ve malın nasıl korunacağını ve uygulama sonrası temizliğin hangi sırayla yapılacağını birlikte belirliyoruz.
Gerekirse ikinci uygulamayı genellikle 10–14 gün sonraya koyuyor, kontrol ziyaretinde jel noktalarına, istasyonlara ve gider çevrelerine yeniden bakıyoruz. Yeni bir iz görürsek nedenini araştırıp planı güncelliyoruz; bitişik bir işletmeden gelme ihtimali varsa bunu açıkça söylüyoruz.
Sık sorulan sorular
İşletmemizi kapatmadan uygulama yapabilir misiniz?
Evet, uygulamayı çoğunlukla kapanıştan sonraya ya da en sakin saate planlıyoruz. Hamam böceği için kullanılan jel ve hedefli uygulamalar işletme düzenini fazla bozmaz. Ürün etiketinde belirtilen havalandırma süresi açılıştan önce tamamlanacak biçimde zamanlama yapıyoruz. Gıda ve servis malzemesinin önceden kapatılması gerekir. Uygulama bitince tezgâh ve yüzeylerin hangi sırayla temizleneceğini de söylüyoruz; böylece ertesi sabah işletme düzenli biçimde açılır.
Komşu dükkânda da sorun var, birlikte yapılabilir mi?
Evet, bitişik işletmeleri aynı programa almak sonucu kalıcı kılmak için çoğu zaman en iyi yoldur. Ortak duvar ve gider hattı nedeniyle tek dükkâna yapılan uygulama kısa sürede etkisini kaybedebilir. Komşu işletmeyle konuşmanız durumunda iki alanı aynı gece ya da aynı hafta içinde ele alabiliriz. Bitişik işletmelerin farklı kapanış saatleri varsa, iki programı uyumlu hale getirmek için birlikte plan yapıyoruz.
Depomuzdaki fare yemleri mala zarar verir mi?
Yemleri kilitli istasyonlarda ve ürünle temas etmeyecek noktalarda kullanıyoruz. Açık yem bırakmıyoruz. Gıda depolarında istasyonların yerini keşifte birlikte belirliyor, gerekirse mekanik tuzakları tercih ediyoruz. Asıl kalıcı çözüm, farenin girdiği boşlukları bulup kapatmaktır; bunun için somut öneriler veriyoruz. Kontrol ziyaretlerinde istasyonları tek tek açıp yem tüketimine bakıyor, fare hareketinin azalıp azalmadığını size gösteriyoruz.